تضعیف یا Attenuation پرتوهای ایکس به چه معناست؟

  • 15 دی 1397
  • 3595
  • 0

 

در برخورد فوتون با یک ماده، هر کدام از فرایندهای فوتوالکتریک، کامپتون، تامسون، تولید جفت و تجزیه ی نوری ممکن است اتفاق بیفتند، منتها در هر برخورد، فقط یکی از این فرایندها اتفاق می افتد، حال اگر تعداد فوتونهای زیادی در بیم اشعه ایکس داشته باشیم، در برخوردهای متعدد ممکن است که همه­ ی این فرایندها را داشته باشیم، بنابراین احتمال برخورد فوتون با ماده برابر است با مجموع احتمال تک تک برخورهای تامسون، کامپتون، فوتوالکتریک، تولید جفت و تجزیه ی نوری با آن ماده، و در محدوده ی تشخیصی چون تولید جفت و تجزیه ی نوری اتفاق نمی افتند، احتمال برخورد از مجموع احتمالات تامسون، فوتوالکتریک و کامپتون بدست می آید، به این ترتیب  ،در محدوده ی تشخیصی، به کاهش شدت پرتو در حین عبور از ضخامت یک ماده ی جاذب بر اثر فوتوالکتریک، کامپتون و تامسون، تضعیف یا Attenuation گفته می شود. ضریب تضعیف معیاری برای نمایش کمیت پرتوی تضعیف شده توسط ضخامت معینی از ماده ی جاذب می باشد که به دو صورت ضریب تضعیف خطی و ضریب تضعیف جرمی تعریف می شود. ضریب تضعیف خطی نشان دهنده ی کسری از پرتوهای ایکس می باشد که در هنگام عبور از یک سانتی متر از یک ماده کاهش پیدا می کند و از مجموع احتمال وقوع پدیده های تامسون، فوتوالکتریک، کامپتون و تولید جفت به صورت زیر قابل محاسبه است. 

ضریب تضعیف خطی کل یک ماده به انرژی پرتو و نوع ماده ی جاذب (چگالی و عدد اتمی ماده جاذب) وابسته است و با افزایش انرژی و چگالی، ضریب تضعیف خطی کاهش پیدا می کند. از طرفی ضریب تضعیف خطی نه تنها به چگالی ماده ی جاذب، بلکه به حالت فیزیکی ماده ی جاذب هم وابسته می باشد. به عنوان مثال چون چگالی آب بیشتر از یخ و چگالی یخ بیشتر از بخار آب می باشد، با اینکه هر سه از مولکولهای آب ساخته شده اند، منتها چون حالتهای فیزیکی متفاوتی دارند، ضرایب تضعیف آنها با هم متفاوت می باشد و ضریب تضعیف بخار آب<ضریب تضعیف یخ <ضریب تضعیف آب می باشد، بنابراین برای حذف وابستگی ضریب تضعیف به چگالی، کمیتی به نام ضریب تضعیف جرمی تعریف می شود، که کسری از شدت پرتوهای اولیه می باشد که بوسیله ی ضخامت 1gr/cm2  از یک ماده کاهش پیدا می کند. به این ترتیب وابستگی ضریب تضعیف جرمی به حالت فیزیکی ماده ی جاذب از بین میرود و مثلاً برای آب در حالت های فیزیکی جامد، مایع و گاز ثابت می باشد.

مد فیزیک دات کام، پنجره ای رو به دنیای فیزیک پزشکی

تضعیف یا Attenuation پرتوهای ایکس به چه معناست؟

به اشتراک بگذارید

امتیاز شما به این مطلب

تعداد امتیازها: 0

کلمات کلیدی
فیزیک پزشکیفیزیکپرتو ایکسضریب تضعیفارشد فیزیک پزشکیارشد پرتوپزشکیارشد رادیوبیولوژی و حفاظتدکتری فیزیک پزشکیدکترای فیزیک پزشکیپزشکیمهندسی پزشکیفیزیک پرتوهادرس فیزیک پزشکی برای دانشجویان پزشکی و دندانپزشکیدرس فیزیک پزشکیدروس فیزیک پزشکیدرس فیزیک پزشکی در مهندسی پزشکیفیزیک پزشکی کتابارشد تصویربرداری پزشکیارشد پرتو پزشکیدرس_فیزیک_پزشکیدرس_فیزیک_پزشکی_مهندسی_پزشکیدرس_فیزیک_پزشکی_برای_دانشجویان_پزشکی_دندانپزشکیدرس_رادیوبیولوژیدرس_فیزیک_پزشکی_مهندسی_پزشکیپکتاب_فیزیک_پزشکیکتاب_فیزیک_پرتودرمانیجزوه_فیزیک_پزشکیکتاب_فیزیک_رادیوتراپیکتاب_فیزیک_بهداشتکنکور_دکتری_فیزیک_پزشکیکنکور_فیزیک_پزشکیآزمون_فیزیک_پزشکیآزمون_ارشد_فیزیک_پزشکیآزمون_ارشد_رادیوبیولوژی حفاظتدکتری_فیزیک_پزشکیارشد_پرتوپزشکیارشد_فیزیک_پزشکیکتاب_سی_تینمونه_سوال_درس_فیزیک_فراصوتنمونه_سوال_درس_فیزیک_پزشکینمونه_سوال_امتحانی_درس_فیزیک_پزشکینمونه_سوال_فیزیک_پزشکیفیزیک_پزشکیفیزیک_پرتوهافیزیک_پزشکی_کتابفیزیک_فراصوتفیزیک_التراسوندفیزیک_سی_تیفیزیک_رادیولوژی_تشخیصیفیزیک_توموگرافی_کامپیوتریفیزیک_تشخیصی_کریستینسنفیزیک_چشمفیزیک_ام_آرآیفیزیک_رادیولوژیفیزیک_بهداشتفیزیک_لیزرکتاب_سیستمهای_تصویربرداری_پزشکیامتحان_فیزیک_پزشکیامتحان_درس_فیزیک_پزشکیدکترای_فیزیک_پزشکی

نظرات کاربران

شما هم میتوانید نظر خود را در رابطه با این مطلب برای ما ارسال نمایید.

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید، اگر قبلا در سایت ثبت نام کرده اید اینجا را کلیک کنید.

captcha Refresh

مطالب مرتبط